Γόμα Δάμαρη Σε Κόκκους

Η γόμα δάμαρης (Dammar Gum ή Dammar Resin) είναι μία φυσική ρητίνη που προέρχεται από δέντρα της οικογένειας Dipterocarpaceae που βρίσκονται κυρίως στη Νοτιοανατολική Ασία. Για αιώνες, αποτελεί ένα από τα πιο δημοφιλή και παραδοσιακά υλικά για την παρασκευή βερνικιών και μέσων στην ελαιογραφία. Η δημοτικότητά της οφείλεται στις εξαιρετικές οπτικές ιδιότητες και την ευκολία χρήσης της, αν και παρουσιάζει και ορισμένους περιορισμούς.

Ιδιότητες και Χαρακτηριστικά:

1. Υψηλή Λάμψη (Gloss): Η Δάμαρη προσδίδει ένα εξαιρετικά γυαλιστερό και λαμπερό φινίρισμα στην επιφάνεια του πίνακα, ενισχύοντας τη ζωντάνια και το βάθος των χρωμάτων. Αυτή η ιδιότητα την καθιστά ιδανική για τελικές στρώσεις βερνικιού.

2. Διαφάνεια και Οπτικό Βάθος: Είναι μια πολύ διαφανής ρητίνη, η οποία επιτρέπει στο φως να διαπερνά τις στρώσεις του χρώματος, δημιουργώντας ένα αίσθημα οπτικού βάθους και πλούτου.

3. Ευκολία Απομάκρυνσης: Ένα από τα βασικά πλεονεκτήματά της είναι ότι το βερνίκι δάμαρης μπορεί να αφαιρεθεί σχετικά εύκολα με ήπια διαλυτικά (όπως το νέφτι ή το white spirit) ακόμα και μετά από πολλά χρόνια, κάτι που είναι κρίσιμο για τη συντήρηση των έργων τέχνης. Αυτό επιτρέπει την αφαίρεση της συσσωρευμένης βρωμιάς και του κιτρινίσματος χωρίς να καταστραφεί η υποκείμενη ζωγραφική.

4. Κιτρίνισμα με τον Χρόνο: Παρά τη διαφάνειά της, η δάμαρη έχει μια τάση να κιτρινίζει ελαφρώς με την πάροδο του χρόνου, ειδικά σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού ή αν εκτίθεται σε υπεριώδη ακτινοβολία. Αυτό το κιτρίνισμα είναι ο λόγος που οι συντηρητές συχνά αφαιρούν παλιά βερνίκια δάμαρης από πίνακες.

5. Ευθραυστότητα (Brittle): Ως φυσική ρητίνη, το φιλμ της δάμαρης είναι σχετικά εύθραυστο όταν στεγνώνει. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να ραγίσει με αλλαγές θερμοκρασίας ή υγρασίας, ή αν ο πίνακας υποστεί μηχανική καταπόνηση.

6. Απαιτεί Σκληρό Διαλυτικό: Η γόμα δάμαρης διαλύεται καλύτερα σε ισχυρά διαλυτικά όπως το τερεβινθέλαιο (νέφτι) ή το white spirit, τα οποία χρησιμοποιούνται για την παρασκευή του βερνικιού της.

7. Αργό Στέγνωμα (στο βερνίκι): Το βερνίκι δάμαρης τείνει να στεγνώνει αργά, αφήνοντας μια κολλώδη επιφάνεια για κάποιο διάστημα.

Χρήσεις στη Ζωγραφική:

Η γόμα δάμαρης χρησιμοποιείται κυρίως με δύο τρόπους στην ελαιογραφία:

1. Τελικό Βερνίκι (Picture Varnish): Η πιο κοινή χρήση της είναι ως τελικό βερνίκι για προστασία του πίνακα από τη σκόνη, τη βρωμιά και την υγρασία. Προσφέρει ένα ομοιόμορφο, γυαλιστερό φινίρισμα και ενοποιεί τους τόνους του έργου. Είναι απαραίτητο ο πίνακας να είναι εντελώς στεγνός (6-12 μήνες) πριν την εφαρμογή του τελικού βερνικιού δάμαρης.

2. Μέσο Ζωγραφικής (Painting Medium): Μπορεί επίσης να προστεθεί σε μικρές ποσότητες στα ελαιοχρώματα ως συστατικό ενός μέσου ζωγραφικής. Σε αυτή τη χρήση, αυξάνει τη λάμψη, τη διαφάνεια και τη ρευστότητα των χρωμάτων, ενώ συμβάλλει στην προσκόλληση των στρώσεων.

Σημαντικές Σημειώσεις:

• Προσοχή στην Εφαρμογή: Λόγω της ευθραυστότητάς της, τα βερνίκια δάμαρης πρέπει να εφαρμόζονται σε σχετικά λεπτές στρώσεις.

• Εναλλακτικές: Σήμερα, πολλά συνθετικά βερνίκια (π.χ., ακρυλικά βερνίκια με βάση συνθετικές ρητίνες όπως η Paraloid B-72) έχουν αντικαταστήσει τη δάμαρη σε πολλές εφαρμογές, καθώς προσφέρουν μεγαλύτερη σταθερότητα, δεν κιτρινίζουν και είναι λιγότερο εύθραυστα. Ωστόσο, πολλοί καλλιτέχνες εξακολουθούν να προτιμούν τη δάμαρη για την παραδοσιακή της αίσθηση και το ζεστό της φινίρισμα.

Η γόμα δάμαρης παραμένει ένα σημαντικό κεφάλαιο στην ιστορία της ελαιογραφίας και μια επιλογή για τους καλλιτέχνες που αναζητούν ένα κλασικό, λαμπερό φινίρισμα στα έργα τους, έχοντας επίγνωση των ιδιοτήτων της.